BEHANDELING VAN SPATADEREN

(Behandeling van varices)

venvaatstelsel.gif (22131 bytes)

Inleiding

Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en oorzaak van spataderen (varices) en de meest gebruikelijke behandelingsmogelijkheden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven. 

Wat zijn spataderen?

Spataderen zijn uitgezette en kronkelige onder de huid gelegen aderen. Spataderproblemen doen zich voornamelijk in de benen voor. Hier moet het bloed van de tenen via de aderen weer helemaal terug kunnen stromen naar het hart. Om te voorkomen dat het bloed daarbij naar beneden zakt, zijn er kleppen in deze aderen. In de oppervlakkige ader, die vrij dicht onder de huid loopt, doen zich de meeste spataderproblemen voor. 

Hoe ontstaan spataderen?

Door verschillende oorzaken kunnen de kleppen in de oppervlakkige ader gaan lekken. Dat kan bijvoorbeeld omdat er te veel druk op de kleppen komt te staan, omdat het bloedvat wijder wordt of omdat de kleppen zelf zwak zijn aangelegd. Als de kleppen lekken, wordt de druk onder die kleppen in de ader groter. Hoe groter de druk, des te wijder het bloedvat, waardoor er meer kleppen bezwijken. Na verloop van tijd worden de gevolgen zichtbaar als spataderen. 

Wie krijgt spataderen?

Eigenlijk kan iedereen spataderen krijgen, maar er zijn mensen die een verhoogde kans hebben op het ontstaan van spataderen:

Wat zijn de klachten?

Vaak zijn er helemaal geen klachten, maar wordt de aanwezigheid van spataderen als storend of lelijk ervaren.

Sommige mensen met spataderen hebben echter jeuk of pijn of een onrustig gevoel in het onderbeen, soms met krampen. Soms kan er huiduitslag ontstaan, of een verkleuring (bruine vlekken), of kan er zich een aderontsteking of een spataderbloeding voordoen. In het ergste geval ontstaat er een 'open been': dan is er een huidzweer, die maar niet wil genezen. 

Onderzoeken

Naast lichamelijk onderzoek door de arts, kan nader onderzoek gewenst zijn. Dit is meestal een Doppler- of Duplex-onderzoek (zie de folder 'Vaatonderzoek'). Het is een onderzoek met ultrageluidsgolven, waarbij een indruk kan worden verkregen over de doorgankelijkheid van de bloedvaten, de stroomrichting van het bloed en de functie van de kleppen. Het onderzoek is volstrekt pijnloos, onschadelijk (geen stralen) en wordt poliklinisch uitgevoerd. 

Wat zijn de behandelingsmogelijkheden?

Spataderen behoeven vanuit medisch oogpunt lang niet altijd behandeld te worden. Afhankelijk van de uitgebreidheid van de aandoening en de eventuele bevindingen bij het onderzoek, zijn er verschillende mogelijkheden van behandeling. De spataderen kunnen worden weggehaald, 'dicht'- of 'wegígespoten of dichtgedrukt. U kunt ze gerust missen, omdat het bloed langs een andere weg kan stromen en de spatader toch niet goed meer werkte. 

Niet operatieve behandelingen:

Hierbij wordt door middel van uitwendige druk (verband of elastische kous) het Ďteruglekkení van het bloed zoveel mogelijk tegengegaan.

Door het inspuiten van een bepaalde vloeistof in de spatader, die vervolgens wordt afgedrukt met een steunkous of drukverband, ontstaat er een ontsteking in dat vat. De ontsteking zorgt ervoor dat de ader dichtplakt. Het gaat hier meestal om heel dunne takjes ('blauwscheuten'). Na verloop van tijd is de spatader veranderd in een litteken en nauwelijks meer te zien. Het lijkt dus of hij is 'weggespoten'. Het inspuiten van de vloeistof gebeurt met een heel dun naaldje en vaak zijn er meerdere prikjes nodig. Complicaties die kunnen optreden zijn een pijnlijke (meestal echter tijdelijke) strengvorming, blauwe plekken en soms tintelingen in het spuitgebied; soms een bruine huidverkleuring die blijvend kan zijn boven de behandelde spataders (kan tot bij 20% van de patiŽnten ontstaan), trombose en plaatselijke huidreacties door lekkage van het schuim uit de insteekopening zijn zeldzaam , nog zeldzamer zijn allergische reacties op de inspuitvloeistof. 

 

 

 

 

 

Operatieve vormen van behandeling:

Wanneer de klep in de lies of knieholte lek is, kan met een kleine snede in de lies of in de knieholte de verbinding van de oppervlakkige ader met de grote beenader worden opgeheven. Ook andere zijverbindingen met de oppervlakkige ader worden dan opgeheven. Deze ingreep kan vaak onder plaatselijke verdoving worden uitgevoerd. Aansluitend (of later poliklinisch) worden vervolgens de spataderen op het been weggespoten.

Wanneer er meerdere lekke kleppen zijn in de oppervlakkige ader, wordt deze meestal weggehaald. In de lies of knie wordt dezelfde procedure uitgevoerd, zoals hierboven beschreven. Daarna wordt via een kleine snede onder de knie of bij de enkel met een speciaal instrument (de stripper) de ader uit het been verwijderd. In het gebied waar de ader heeft gezeten ontstaat vaak een bloeduitstorting, die in de loop van een aantal weken vanzelf wegtrekt. 

Bij uitgebreide spatadervorming kunnen tijdens dezelfde ingreep de overige uitgezette zijaderen via kleine sneetjes onderhuids verwijderd worden. Eventuele restanten kunnen later zo nodig 'wegígespoten worden.

Bij 'open benen' kan het ook voorkomen dat een operatie gewenst is. Dan worden plaatselijke verbindingen tussen het oppervlakkige en diepe adersysteem in de omgeving van het open been opgeheven.

Afhankelijk van de uitgebreidheid van de operatieve behandeling van spataders vindt de operatie plaats in dagbehandeling of in een kortdurende opname. De operatie wordt verricht onder algehele anesthesie (verdoving) of met een ruggenprik. 

Mogelijke complicaties

Geen enkele ingreep is zonder risicoís.

Bij sclerotherapie geeft de ingespoten vloeistof wel ter plaatse in de ader een reactie, maar zijn er  verder weinig bijwerkingen voor de rest van het lichaam. Een hoogst enkele keer komt er wel eens een overgevoeligheidsreactie voor. Sclerotherapie kan soms een bruine verkleuring van de huid geven. Deze trekt niet altijd weg. Het komt wel eens voor dat de injectievloeistof naast het bloedvat terecht komt. Het is dan mogelijk dat de huid ter plaatse stuk gaat.

Bij een operatieve behandeling van spataderen zijn er de normale risico's op complicaties van een operatie, zoals een nabloeding, wondinfectie en trombose. Voor de operatieve behandeling van spataderen van de kuit geldt dat er een iets hoger risico is op zenuwbeschadiging met als mogelijk gevolg een doof gevoel bij de voet, soms tijdelijk, soms blijvend. Deze complicatie komt juist bij de VSP spatader tot 3% voor. Mede daardoor is de foam sclerotherapie (zie boven) hier aantrekkelijk.

Het optreden van een bloeduitstorting komt vaak voor. Het kan wat hinderlijk zijn, maar is meestal niet ernstig en het trekt doorgaans in de loop van enkele weken vanzelf weer weg. Echte nabloedingen komen weinig voor. Ook de kans op infectie is niet groot.

Wanneer de ader moet worden weggehaald, kan dat een enkele keer gepaard gaan met een letsel aan een begeleidende zenuw, die pal naast het bloedvat loopt. Dat kan dan nabij de voet een wat dovig gevoel tot gevolg hebben: soms tijdelijk, soms blijvend. 

Na de behandeling

Na een operatieve behandeling en na het wegspuiten van spataderen wordt een drukverband of elastische windsel om het been aangelegd. Dit moet ervoor zorgen, dat de vorming van bloeduitstortingen beperkt blijft en dat de spataderen worden dichtgedrukt. Meestal wordt geadviseerd een dergelijk verband of windsel een aantal dagen doorlopend te dragen (ook 's nachts). Daarna wordt de elastische kous of windsel alleen overdag gedragen gedurende 5 ŗ 6 weken. Geadviseerd wordt de kous of windsel aan te doen voordat u het bed uit komt en ze Ďs avonds voor het naar bed gaan weer uit te doen.

Meestal kunt u na 2 dagen wel weer even zonder kousen onder de douche. Na het douchen zo snel mogelijk weer de kousen aan doen.

Veel lopen is goed en dat mag al zo snel mogelijk na de behandeling. Lang staan moet vermeden worden en wanneer u zit, is het verstandig de benen hoog te houden. De hechtingen kunnen na ongeveer 10 dagen worden verwijderd, afhankelijk van de plaats waar de hechtingen zitten. 

PatiŽntenvereniging

Er is een ĎVereniging van VaatpatiŽntení die o.a. de belangen behartigt van patiŽnten met spataderen. Het adres is:           

Vereniging van VaatpatiŽnten

Postbus 132

3720 AC Bilthoven

tel: 030 Ė 659 4651
info.vvvp@shhv.nl
www.vaatpatient.nl

voor een uitgebreidere patiŽntenfolder over spataderen klik hier

Vragen

Heeft u nog vragen, stel ze gerust aan uw behandelend arts of huisarts.

Bij dringende vragen of problemen vůůr uw behandeling kunt u zich het beste wenden tot de afdeling waar de behandeling plaats moet vinden. Wanneer zich thuis na de operatie problemen voordoen, neem dan contact op met de huisarts of het ziekenhuis.

Tot slot

Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag van u.